Naszym zamierzeniem jest chęć ocalenia od zapomnienia polskiej miejscowości z Kresów i jej bohaterskich mieszkańców - Dawidowa koło Lwowa. Zbieramy informacje o tej miejscowości i jej mieszkańcach od wieków tam zamieszkałych. Ludziach, którzy bronili tę ziemię przed tatarami, kozakami, Rosjanami i Niemcami i za nią ginęli. Bronili polskości pod zaborami. Uprawiali ją przez stulecia, a potem nagle zostali z niej wypędzeni z ziemi i domostw w których mieszkali ich ojcowie. Strona uzupełniana jest na bieżąco z chwilą uzyskania nowych informacji. Wszystkich zainteresowanych prosimy o informacje dotyczące Dawidowa i ich mieszkańców. I zapraszamy do współtworzenia strony. Kontakt: dariussds@wp.pl

wtorek, 23 czerwca 2015

Przydomki w Dawidowie

Przydomki dawidowskie można podzielić na dwa rodzaje: przynależne do rodzin i te przypisane do osób.
Pierwsze wynikają z wielowiekowej historii wsi. Już w księgach metrykalnych XVII w. można znaleźć takie nazwiska jak: Kotiuszko, Duda, Szeremeta, Huk, Gulewicz, Korzeniowski, Baran, Palica i inne. Zatem gałęzie niegdysiejszych rodów z czasem rozrastały się i przenikały, a pokrewieństwo było coraz dalsze i dalsze. Jak w takiej sytuacji rozróżnić kto z jakiego rodu pochodzi? Zaczęto nadawać przydomki rodzinom i tak pojawiały się Barany- Lube, Huki-Lachy, Szeremety-Klimki, Palice-Bacibidy itd. Dla każdego mieszkańca Dawidowa jasne było, że ślub Piotra Huka i Marii Huk nie był związkiem pomiędzy krewnymi, bo przecież on był z Jachuniów, a ona z Lachów, prawda, że proste i przejrzyste?
Można powiedzie, że funkcja przydomka zatoczyła wielkie koło. Dawniej przezwisko było stosowane do rozróżniania osób, a z czasem przekształciło się w nazwiska. Potem, gdy nazwiska we wsi zaczęły się powtarzać, dodawano przydomki do nazwisk właśnie dla rozróżnienia mieszkańców.
Etymologia przydomków jest taka sama jak nazwisk. Miejsce zamieszkania, powiedzonka, cechy charakteru, imiona przodków to późniejsze przydomki. Huki-Lachy podkreślają Polskie pochodzenie, Huki-Baratomy toużycie węgierskiego słowa dlaokreślenia rodziny (węg. Baratom – przyjaciel, przyjacielski). W Dawidowie funkcjonowały trzy rody Paliców o przydomkach: Bacibidy, Kalamity i Sracie. Pierwsze, według relacji rodziny, wywodzi się od przodka,który zwykł mawiać „Będzie bida”. Kalamita to po słowacku „nieszczęście”, a więc można tłumaczyć jako Palice-Nieszczęśliwi. Ostatnie wynika z miejsca zamieszkania obok srok lub rodziny Sroków. Inny przydomek Jana Gulewicza Najmana wywodzi się od sprawowanej funkcji, którą było m.in. zatrudnianie (najmowanie) ludzi do robót publicznych, a Józefa Młotka – Jantuszeczko od przodka Antoniego.

Również w dokumentach urzędowych możemy napotkać zapisy odwołujące się do przydomków. I tak np. w dokumencie C.K. Urzędu Podatkowego i Depozytów Sądowych w Winnikach z dnia 02-05-1913 roku o „Ustanowieniu Służebności” możemy odnaleźć zapis „Za świadectwem ksiąg gruntowych dla gminy Dawidów jest wpisanem na rzecz Franciszka Barana zwanego Luby prawo własności ciała tabularnego...”. Mowa tu o Franciszku Baranie mieszkającym niedaleko źródełka i stawu zlokalizowanego na Poddębinie.

Przydomki to jedna z najważniejszych rzeczy w Dawidowie. Ich znajomość znacznie ułatwia odkrywanie zawiłości jakie towarzyszą poszukiwaniom genealogicznym.

Jak ważna jest wiedza o przydomku rodziny udowodniła mi jedna z wizyt w Dawidowie. W 2010 roku wraz z moim wujem, Feliksem Kotiuszko, postanowiliśmy odnaleźć jego dom rodzinny na Poddębinie. Zostaliśmy zaopatrzeni, przez Romana Kotiuszkę (ojca Feliksa) w szkic, na którym rozrysowana była lokalizacja jego domu. Na swojej drodze spotkaliśmy Pana Iwasieczkę,obecnego mieszkańca Dawidowa, który pamiętał czasy przed 1945 rokiem, i który, jak mieliśmy nadzieję, potwierdzi nam cel naszych poszukiwań. Niestety nasz przewodnik kategorycznie zaprzeczył, że w domu, który znaleźliśmy, mieszkała rodzina Kotiuszków. Dyskusja była bardzo gorąca bo nasz plan mówił nam coś innego niż nasz przewodnik. W ostatni niemal momencie przypomniałem sobie przydomek „tych” Kotiuszków i zapytałem, czy w tym domu mieszkały Gołąbki. Okazało się, że mówiliśmy o tej samej rodzinie tylko, że Pan Iwasieczko pamiętał wyłącznie przydomek rodziny czyli Gołabki, a zapomniał o właściwym nazwisku.
Innym razem odwiedzając rodzinę Huków w okolicach Bierutowa próbowałem wyjaśnić moje pokrewieństwo pewnej starszej pani. Po zakończeniu wywodu o mojej babci Marii z Huków Klimasiewiczowej, zauważyłem, że moja rozmówczyni potakuje, ale jakoś bez przekonania. Spróbowałem inaczej i powiedziałem, że jestem wnukiem „Mańki Lachowej” i w jednej chwili starsza pani rozpromieniła się i tylko dla potwierdzenia dodała, że moja babcia to siostra Stacha-Lacha.

Nie inaczej mają się przydomki osób. O kilku osobach z mojej rodziny łatwiej pamiętam z przezwiska Błycha (Antoni Palica), Ciotka Binka (Elżbieta Palica zd. Grab), Bałajza (Antoni Grab), Falko (Walenty Palica), Ciotka Kulera ( Franciszka Jarosz) itd

Poniżej przedstawiam tabelę,którą wspólnie z przyjaciółmi udało się przygotować. Zachęcam i liczę na uzupełnienie brakujących lub błędnych danych


Osoba lub przedstawiciel rodziny
Przydomek Rodziny
Przydomek Osoby

Baran Izydor

Puzon

Baran Michał
Luby


Blicharski

Kuna

Blicharski Szymon

Kokosz

Chirowski Franciszek

Kutas

Chirowski Karol

Cipka

Dachnowicz

Krysa

Duda Franciszek

Mocny

Duda

Gandzel

Duda Piotr

Grochówka

Duda
Turbiny


Duda

Bohun


Fedyszyn Maria

Gierka

Fedyszyn Michał

Miniu

Fedyszyn Jan

Swako

Fedyszyn Rozalia

Fediowa

Grab Bronisław

Gruby

Grab Dominik

Hałatyn

Grab Franciszek

Kula

Grab Jan

Jaśku

Grab Piotr

Dzawra

Grab Kazimierz

Hobel

Grab Stanisław

Lewak

Grab Jaśku

Magdzie

Grab Antoni

Krzywy Antek

Grab Józef i Piotr
Piel


Grab Wincenty

Pop

Gulewicz Dominik
Gulewicz Jan
Najman


Gulewicz Jacenty

Jacko

Gulewicz Michał

Baniaczek

Gulewicz Józef

Szmirak

Gulewicz Stanisław

Hawryszko

Gulewicz Szczepan

Rumistrz

Hawryluk Piotr

Kaczaj

Huk Antoni
Lachy


Huk Franciszek
Baratomy


Huk Piotr
Jachunie


Jaremko Jan
Grzeczny


Jaremko Michał

Reks

Jaremko Piotr
Kałyna


Jaremko Bazyli

Wasylko

Jaremko
Muzyki


Korzeniowski Adolf

Kozara

Korzeniowska Hela

Niemy

Korzeniowski Karol

Żorniarz

Korzeniowski Antoni

Kosynier

Korzeniowski

Świndrus

Kotiuszko Roman
Gołąbek
Strońć

Łęczyński Franio

Jezusek

Mazur Andrzej

Ksiądz

Mazur Józef

Taradajka

Mazur Łukasz

Bulbas

Mazur Michał

Maćku

Mazur Stanisław

Kutlum

Mazur Stefan

Cesarz

Mazur Tekla

Król

Mazur Wojciech

Kanarek

Mazur Piotr

Matanka

Mazur Wojciech
Bogacz


Mazur

Ogier

Mucha Józef

Cymbalista

Młotek Józef
Jantuszeczko


Najda

Kubałajca

Offman Maciej

Margocha

Offman Michał

Szałagun

Palica Karol

Cirkosz

Palica Mateusz
Kalamity


Palica Stanisław
Bacibidy


Palica
Sracie


Palica Józef

Bączek

Pękalski
Śpiewaki Święte


Szeremeta
Szpile


Szeremeta

Baszarama

Szeremeta
Klimki


Szczyński Dominik

Szwaczku

Zdęba Dominik

Kolejarz

Zdęba Jan

Stolarz

Zielonka Józefa

Makuszycha

Palica Antoni

Błycha

Grab Antoni

Bałajza

Huk Stanisław
Lachy
Stachu-Lachu

Klimek



Zielonki
Rytale

Autor: Tomasz Klimasiewicz

5 komentarzy:

  1. Witam.Ja pochodzę z rodziny Grabów obecnie Bierutów - Solniki Małe.Chętnie odwiedziłabym tamte strony. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Organizowane są zorganizowane wyjazdy do Dawidowa, praktycznie co roku, proszę podać namiary na adres mailowy: dariussds@wp.pl to przekaże szczegóły

      Usuń
  2. Witam super stronka właśnie czegoś takiego szkłem mój dziadek pochodził z Dawidów Tomasz Palica a jego żoną była Agnieszka Huk. Chętnie bym odwiedził tę strony ktoś wspominał o wyjazdach zorganizowanych piotr.palica77@gmail.com

    OdpowiedzUsuń
  3. Witam pieknie. Super stronka ja jestem z rodziny Ogfman z Dawidowa chetnie odwiedzilbym tamte strong bylem tam jedynie raz otwarty jestem na kazda propozycje zwiazana z wyjazdem oraz poznaniem mieszkancow badz przodkow z Dawidowa a w szczegolnosci rod Offman pozdrawiam Mieczyslaw Offman moj adres email zorbas2@tlen.pl

    OdpowiedzUsuń