Naszym zamierzeniem jest chęć ocalenia od zapomnienia miejscowości z Kresów i jej bohaterskich mieszkańców - Dawidowa koło Lwowa. Zbieramy informacje o tej miejscowości i jej mieszkańcach od wieków tam zamieszkałych. Ludziach, którzy bronili tę ziemię przed tatarami, kozakami, Rosjanami i Niemcami i za nią ginęli. Bronili polskości pod zaborami. Uprawiali ją przez stulecia, a potem nagle w 1946 r. zostali z niej wypędzeni z ziemi i domostw w których mieszkali ich ojcowie. Strona uzupełniana jest na bieżąco z chwilą uzyskania nowych informacji. Wszystkich zainteresowanych prosimy o informacje dotyczące Dawidowa i ich mieszkańców. I zapraszamy do współtworzenia strony. Kontakt: dariussds@wp.pl

czwartek, 4 sierpnia 2016

Najazd mongolski i polski Dawidów

Kolejna tragedia to najazd mongolski na księstwo halicko-wołyńskie.  Miasta i osady były plądrowane i palone, a ludność mordowana i uprowadzona. Od 1239 roku do 1340 roku ziemie stały się lennem chanatu Złotej Ordy. Ruś dostała się pod panowanie Mongołów, przekształciła się ze stojącego na wysokim poziomie kulturalnym i rozwiniętego organizmu państwowego – co prawda na przełomie XII I XIII wieku targanego  wewnętrznymi walkami dzielnicowymi – w peryferie Europy, nie odgrywające żadnej roli w jej dziejach. Przez najazd mongołów rozwój Rusi został zahamowany i ona sama osłabiona, i to w chwili gdy zachodni sąsiedzi Polska i Węgry formowali silne i scentralizowane państwa. Nie ma wątpliwości, że rządy tatarskie wpłynęły destrukcyjnie. 

Niemal cała Ruś czerwona, a szczególnie ziemia lwowska była bardzo spustoszonym krajem. Dopiero po zajęciu Rusi czerwonej przez Kazimierza Wielkiego w 1349 roku osiedlono na nowo pustkowia. Królowie polscy wyniszczoną ziemię ponownie zaludnili osadnikami polskimi i doprowadzili do dobrobytu.

W 1355 roku Dawidów wszedł w posiadanie rycerza ze Śląska, Grzegorza Tymszyca, który rozpoczął polski proces osadnictwa w swej posiadłości. To wydarzenie miało kluczowe znaczenie przez kilka wieków dla losów mieszkańców wsi: do 1946 roku, kiedy polscy mieszkańcy Dawidowa opuścili swą wieś. Potomkowie  Grzegorza Tymszyca przez kilkadziesiąt lat dziedziczyli Dawidów i pisali się na Dawidowie.


Dawidów w ruskim księstwie dźwinogrodzkim

Od  1120 roku właścicielem księstwa dźwinogrodzkiego został Władymirko Wołodarowicz (1104-1153), syn brata prześladowanego księcia Wasylka. Nowy pan tej ziemi troszczył się o dobrobyt i zaludnienie swej dzielnicy. Zorganizował komunikacje pomiędzy osadami swego księstwa, w tym pomiędzy Dźwinogrodem a Dawidowem.
Kolejnym kniaziem dźwinogrodzkim jest Iwan Berładnik (1112-1162).
Od 1145 do 1206 roku księstwo staje się częścią księstwa halickiego.

Panem księstwa dźwinogrodzkiego około 1206 roku był Roman Igorewicz. Jego ziemie zajmowały teren pomiędzy Bóbrką, Lipą, Pełtwią i Bugiem. W rozpoczętej w 1208 roku bratobójczej wojnie książąt Igorewiczów z Romanowiczami o dzielnicę halicką ziemia dźwinogrodzka została dotkliwie spustoszona. W wojnie tej brali udział także książę krakowski Leszek i król węgierski Andrzej, sprzymierzeńcy Romanowiczów. W czasie oblężenia Dźwinogrodu przez Romanowiczów, w 1211 roku, rozłożeni w Czerepinie i Szołomyi Węgrzy, zniszczyli prawie do szczętu tak te i jak przyległe miejscowości. Prawdopodobnie spustoszony został i nieodległy Dawidów.

środa, 3 sierpnia 2016

Jak powstał Dawidów i dlaczego nazywa się Dawidów?!

Nazwa i założenie Dawidowa, według Antoniego Schneidera wybitnego znawcy dziejów Galicji (i do której i ja się przychylam) związane jest z władaniem na tym terenie księcia Dawida Igorewicza (1059-1112), syna księcia włodzimiersko-wołyńskiego Igora Jarosławica oraz wnuka Jarosława Mądrego, wielkiego księcia  kijowskiego, prawodawcy Rusi.
Książe Dawid, niespokojnego umysłu, chytry, zuchwały i odważny, nie otrzymał po ojcu żadnej dzielnicy. Rozpoczął wichrzyć pomiędzy książętami ruskimi doprowadzając do bratobójczych walk. Książe Dawid miał nadzieje w ten sposób na zdobycie własnego udzielnego księstwa. W porozumieniu z księciem kijowskim Świętopełkiem Izjasławiczem postanowili odebrać księstwo halickie Wołodarowi i Wasylkowi Rościsławiczom. Najbardziej ucierpiał książe Wasylko, książę trembowelski, którego w 1097 roku Dawid pojmał pod pretekstem knowania na życie wielkiego księcia kijowskiego i pozbawił wzroku. Przez dłuższy czas więził go we własnym jego zamku Dźwinogrodzie, który Dawid przyłączył wraz z kilku innymi posiadłościami do swoich ziem. Prześladowany i oślepiony Wasylko uciekł do Polski. Od czasu zajęcia ziemi dźwinogrodzkiej książe Dawid zawierał różne umowy i ugody z innymi książętami  ruskimi, w tym z Wasylkiem. Ostatecznie 10 sierpnia 1100 roku w Wyteczewie, w obozie pod Kijowem na wiecu książąt ruskich wraz z grodem Buskim przyznano mu i ziemie dźwinogrodzką jako własną dzielnicę.
Odtąd książe Dawid postanowił swoją dzielnicę rozwinąć. Brał udział w sławnej, wspólnej wyprawie książąt ruskich przeciw Połowcom, która ukróciła ich najazdy na Ruś Kijowską. Z wyprawy Dawid powrócił na swoje ziemie z rzeszą jeńców i niewolników połowskich. Nimi osadził nowo pozakładane osady  pośród nieprzebytych lasów i bagien w okolicy Dźwinogrodu i Buska. Tak powstała również wieś Dawidów, nosząca nazwę od swego założyciela księcia Dawida Igorewicza oraz Czerepin.
Zanim Dawidów został zasiedlony pojmanymi Połowcami, była już nasza osada rozmierzona i częściowo zaludniona osadnikami ruskimi.
Po śmierci księcia Dawida w 1112 roku jego rodzina została wydziedziczona z dzielnicy dźwinogrodzkiej, w tym z Dawidowa.


niedziela, 31 lipca 2016

Kościół Wotywny we Wiedniu i ofiarność parafii dawidowskiej

kościół Wotywny we Wiedniu
Wielokrotnie podziwiałem neogotycką sylwetkę kościoła Wotywnego we Wiedniu. Nie przypuszczałem nigdy, że nasi przodkowie z Dawidowa włożyli małą cegiełkę w jego budowę. Na ten cel proboszcz dawidowski przekazał ze składki niedzielnej 2 złote reńskie, jak informowała Gazeta Lwowska z 14 lipca 1853. Jak doszło do budowy tego kościoła? Przebywając w pałacu w Hofburgu cesarz austriacki Franciszek Józef miał w zwyczaju regularnie udawać się na spacery wokół starych fortyfikacji. Podczas jednej z takich przechadzek (18 lutego 1853 roku) cesarz został zaatakowany przez dwudziestojednoletniego węgierskiego nacjonalistę Jánosa Libényiego, który napadł cesarza od tyłu i zadał mu cios długim nożem w okolice szyi. Na szczęście ostrze ześlizgnęło się po sztywnym, pokrytym złotem kołnierzyku (mówi się także, że to metalowy guzik odbił ostrze). Cesarz wyszedł z całej sytuacji jedynie z dość mocnym krwawieniem z głębokiej rany. Szybkiej pomocy udzielił mu Joseph Ettenreich a zamachowca powalił i schwytał adiutant cesarza Maximilian Karl Lamoral O'Donnell. Obaj panowie za swoje zasługi zostali sowicie nagrodzeni tytułami i medalami, zostali także honorowymi obywatelami wielu miast Cesarstwa. 
Po nieudanym zamachu, brat cesarza Ferdynand Maksymilian I wezwał społeczność na całym obszarze Cesarstwa Austro-Węgier do darowizn na rzecz nowego kościoła, który miał być wotum za ocalenie życia Franciszka Józefa. I do tej akcji włączyła się parafia w Dawidowie.
Kościół Wotywny w Wiedniu został zbudowany w latach 1855–1879. Budowę fundamentów kościoła nadzorował polski inżynier, budowniczy i dyrektor kolei żelaznych Ludwik Wierzbicki. Kamień węgielny położono 24 kwietnia 1856 roku, zaś poświęcenie odbyło się 24 kwietnia 1879 roku, w dzień srebrnego jubileuszu pary królewskiej.

poniedziałek, 25 lipca 2016

Gazety o Dawidowie w 1897 roku, cz. I

W 1897 roku, a zwłaszcza w marcu, maju i czerwcu, o Dawidowie pisała prawie cała Europa, ale napewno pół, zwłaszcza niemieckojęzyczna związana z Habsburgami. Powód: to krwawe wybory w Dawidowie, podczas których został zabity komisarz wyborczy Popiel. Tragiczne wydarzenia w Dawidowie, związane z wyborami w 1897 roku, były opisywane przez gazety nie tylko polskie, ale z całego imperium habsburskiego:

Arbeiter=Zeitung, Zentralorgan der oesterreichischen Sozialdemokratie, Morgenblatt, Wien
Nr. 72, 13.03.1897, Ueber die blutigen Vorgaenge bei der Wahl in Dawidow
Nr. 74, 15.03.1897, Die Bluttbat in Dawidow
Nr. 79, 20.03.1897, Die Bluttbat in Dawidow



Bregenzer Tagblatt, nr. 3347, 16.03.1897, Exzesse in Lemberg

Grazer Volksblatt, nr 81, 10.04.1897


Vorarlberger Volksblatt, Bregenz,
Nr. 60, 14.03.1897, In Galizien
nr. 62, 17.03.1897, Ein Wahlexcess in Galizien

nr. 63, 18.03.1897, Die Wahlexcesse in Galizien

piątek, 22 lipca 2016

Figura Matki Boskiej przed kościołem dawidowskim


figura przy kościele, autor zdjęć Tomasz Klimasiewicz
Przy kościele dawidowskim (obecnie cerkwi greckokatolickiej) znajduje się figura Matki Boskiej. Przypuszczam, że figura pochodzi z I połowy XX wieku, między 1920-1939. Może ktoś ma informacje, kiedy została poświęcona?
Figura jest z piaskowca, obecnie pomalowana białą farbą, na cokole napis w języku polskim.
Napis jest umieszczony na cokole, w płycinie w kształcie leżącego prostokąta o wymiarach 44 x 42 cm. Litery regularne, majuskuła, rzeźbione, wypukłe, bielone, 6-6,5 cm:
O MARYJO
BEZ GRZECHU
POCZĘTA
MÓDL SIĘ
ZA NAMI
Cieszę się, że grekokatolicy dbają o figurę Matki Boskiej :)

Dzwony dawidowskie


widok dzwonnicy od strony kościoła

Dzwonnica z kościołem

autor zdjęć Tomasz Klimasiewicz
Na naszej stronie facebookowej przetoczyła się dyskusja na temat ukrycia dzwonów dawidowskich. Zatem postanowiłem wrzucić ich opis.  Zdjęcia autorstwa Tomasza Klimasiewicza.

Dzwony w Dawidowie zostały ufundowane w 1924 roku przez parafię Dawidów za czasu duszpasterzowania ks. proboszcza Michała Baściaka.

Dzwonnica wolnostojąca znajduję się przed kościołem (obecnie cerkiew greckokatolicka).
Dzwonnica w Dawidowie jest murowana z cegły na podmurówce z ciosów kamiennych, otynkowana, trójprzelotowa, zwieńczona falistym szczytem.

Dzwon mniejszy w lewej arkadzie.
Na płaszczu dzwonu umieszczone odlewane, wypukłe przedstawienie Matki Boskiej z Dzieciątkiem i korony cierniowej oraz ornament roślinny.
Majuskuła, litery regularne, odlewane bezpośrednio na dzwonie, wypukłe, z szeryfami.
Napis w centralnej części płaszcza dzwonu brzmi:
MATKA BOSKA RÓŻAŃCOWA.
ZA MACIERZYŃSKĄ OPIEKĘ NAD NAMI
WSKRZESZENIE OJCZYZNY ZA CUD NAD WISŁĄ
OSWOBODZENIE OD WROGÓW MAŁOPOLSKICH GRANIC Z LWOWEM
KRÓLOWO KORONY POLSKIEJ
SKŁADA CI TEN DZWON W OFIERZE PARAFJA DAWIDÓW
DAWIDÓW 1924 R

Napis w dolnej części płaszcza dzwonu:
ZA CZASÓW PASTERZOWANIA
KS MICHAŁA BAŚCIAKA

Napis w górnej części płaszcza dzwonu:
RUDOLF MATHEISEL ODLEWARNIA DZWONÓW WE LWOWIE

Dzwon większy, pęknięty w środkowej arkadzie:
Na płaszczu dzwona odlewane, wypukłe przedstawienie Serca Jezusa oraz ornament złożony z wici roślinnej i główek aniołów.
Napis w centralnej części płaszcza dzwonu brzmi:

NAJŚWIĘTSZE SERCA PANA JEZUSA
ZA PIĘĆSETLETNIE WŚRÓD NAS KRÓLOWANIE
TWOJE, BOŻE SERCE
ZA PRZETRWANIE DŁUGICH LAT NIEWOLI
ZA RATUNEK W DNIACH NIEDOLI
Z TWOICH DARÓW TOBIE WIEKUISTY BOŻE
SKŁADA TĘ OFIARĘ PARAFIA DAWIDÓW 1924 R

Napis w dolnej części płaszcza dzwonu:
ZA CZASÓW PASTERZOWANIA KS MICHAŁA BAŚCIAKA

Napis w górnej części płaszcza dzwonu:

RUDOLF MATHEISEL ODLEWARNIA DZWONÓW WE LWOWIE

Może ktoś ma bliższe informacje na temat ukrycia dzwonów?
Albo dokładniejsze zdjęcia samych dzwonów?
D.Z.