Aresztowanie kolportera komunistycznego w Dawidowie

Na trop działalności komunistów, ogarniającej Małopolskę wschodnią, a nawet Wołyń, wpadła polska policja dzięki aresztowaniu w Dawidowie kolportera bibuły komunistycznej.

W środę rano 21 sierpnia 1930 roku jeden z posterunkowych w Dawidowie zauważył podejrzanego osobnika, niosącego duży pakunek. Wezwał go do biura posterunku policji w Dawidowie, gdzie komendant po rewizji aresztował Andrzeja Pańczyniaka[1], bowiem znaleziono u niego paczkę zawierającą 6 kilogramów bibuły komunistycznej (ulotki o treściach wywrotowych), kolportowanej w okolicznych wsiach. Stwierdzono podczas przesłuchania, że Pańczyniak otrzymał zakazane materiały w lokalu “Sel-robu”, czyli ukraińskiej rewolucyjnej chłopskiej partii politycznej, działającej legalnie w II Rzeczpospolitej od 1926 roku. Sel-rob walczył o wprowadzenie ustroju socjalistycznego oraz toczył walkę narodowowyzwoleńczą ukraińskich chłopów i robotników, politycznie i społecznie partia była zbliżona do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy. Zatrzymany miał za zadanie kolportażu ulotek i zakazanych materiałów we wsi Dawidów i najbliższych gminach.

Na tej podstawie funkcjonariusze brygady policji politycznej komendy Lwów-miasto przeprowadzili szereg rewizji u działaczy “Selrobowców”: m. in. w mieszkaniu senatora Chinczyna i w lokalu redakcji “Sel-robu”, przy ul. Hetmańskiej 24 we Lwowie[2]. Wyniki tych rewizji musiały być obciążające, bowiem aresztowano 11 osób. Wskutek śledztwa znaleziono kompromitujące dokumenty, świadczące o bezpośredniej łączności Sel-robu z Moskwą.

24 lutego 1931 roku trybunał przysięgłych we Lwowie wydał wyrok w sprawie propagowania komunizmu przez Sel-rob. Były senator Chinczyn został skazany na 5 lat ciężkiego więzienia, Fijałkowski na 3 lata, były poseł Putko oraz Pańczyniak, aresztowany w Dawidowie, po jednym roku oraz Bukszowany na 7 miesięcy ciężkiego więzienia. Dwóch oskarżonych zostało uwolnionych[3].

Partia Sel-rob została oficjalnie rozwiązana przez władze polskie 26 września 1932 roku.

autor Dariusz Zielonka

---

[1] W gazecie ABC: nowiny codzienne, R. 5, nr 234 (23  sierpnia 1930) podano inne nazwisko aresztowanego: Andrzej Pańczyszak

[2] Chwila, r. 12, nr 4099 (23 sierpnia 1930); Gazeta Polska: pismo codzienne R. 2, nr 231 (23 sierpnia 1930); Dziennik Wileński, R.14, nr 193 (23 sierpnia 1930)

[3] Gazeta Polska: pismo codzienne R. 3, nr 58 (28 lutego 1931).

Włamanie do pociągu między Dawidowem a Sichowem, w nocy 17 czerwca 1933

Chwila, 17 czerwiec 1933

Włamanie do kasy "Kasy Stefczyka" w Dawidowie, 3 luty 1934

Chwila, 4 luty 1934

Strzały do pracujących na polu - maj 1933

Chwila, 12 maja 1933

Niech się święci 3 Maja!!! w Dawidowie w 1891 roku

z Gazety Narodowej 9 maja 1891 roku

Powstanie poczty w Dawidowie

Powiatowe obchody 3 maja 1930 roku w Dawidowie

Nieszczęśliwa eksplozja granatu

19 pułk piechoty "Odsieczy Lwowa" w pierwszym boju o Dawidów podczas wojny polsko-bolszewickiej

Dziś post o pierwszej potyczce w Dawidowie pomiędzy wojskami polskimi i sowieckimi. W czasie wojny polsko-bolszewickiej III batalion 19 pułk piechoty "Odsieczy Lwowa" pod dowództwem por. Jarosława Krętowicza wyruszył 19 sierpnia 1920 roku o godzinie 15.30 z Sichowa w kierunku na Dawidów. Oddział dotarł do Dawidowa o godzinie 18.00.

Następnie wysłano patrole wywiadowcze do wsi Gańczary oraz wzdłuż toru kolejowego w kierunku na Stare Sioło, celem nawiązania łączności z pociągiem pancernym “Piłsudczyk”. Patrol oficerski przybyły z Gańczar informował o obsadzeniu miejscowości przez Sowietów. Z daleka zwiadowcy widzieli kolumny jazdy nieprzyjacielskiej przemieszczające się ze wsi Głuchowice do wsi Dmytrowice. Z Dmytrowic Sowieci wysyłali zwiady w stronę Winnik i Szołomyi. Z pociągiem pancernym również nawiązano łączność: dotarł do Wybranówki, gdzie zauważył kilka szwadronów jazdy bolszewickiej przesuwających się w kierunku Mikołajowa. Oddziały bolszewickie stanowiły oddziały grupy Jakira, w tym brygadę kawalerii Kotowskiego, a planujące zdobycie Lwowa od południa.

III batalion 19 pułku piechoty obstawił newralgiczne miejsca w Dawidowie. 11 kompania obsadziła południo-wschodnią granicę Dawidowa, a 12 kompania szosę prowadzącą do Bóbrki. Zaraz zaczęły ukazywać się na  przedpolu patrole nieprzyjaciela, ostrzeliwując wieś z karabinów maszynowych i ręcznych. Gdy pociąg pancerny “Piłsudczyk” przejechał przez Dawidów do Sichowa, artyleria nieprzyjacielska 2 bateriami (jedna od strony Sichowa, a druga z zachodniego krańca wsi Szołomyja) zaczęła ostrzeliwać Dawidów przy szosie prowadzącej do Sichowa. Patrole sowieckie wysuwające się kilkakrotnie z lasu przyjęte zostały ogniem karabinowym i musiały się wycofać. Następnie artyleria ostrzeliwała wieś. Po nastaniu ciemności wycofał się polski oddział z Dawidowa i o godzinie 23.00 powrócił do Sichowa. W batalionie sześciu żołnierzy zostało rannych, straty wroga nieznane. Następnego dnia, 20 sierpnia 1920, Dawidów został zajęty przez Sowietów. Na szczęście tylko na jeden dzień.

Post napisałem na podstawie: Komunikatu sytuacyjnego. 570. Dowództwo 19 pułku piechoty Odsieczy Lwowa z 20 VIII 1920 r. godz. 1.25.

Dariusz Zielonka

Festyn pod znakiem ekscesów alkoholowych, 13 czerwca 1926 roku