Naszym zamierzeniem jest chęć ocalenia od zapomnienia miejscowości z Kresów i jej bohaterskich mieszkańców - Dawidowa koło Lwowa. Zbieramy informacje o tej miejscowości i jej mieszkańcach od wieków tam zamieszkałych. Ludziach, którzy bronili tę ziemię przed tatarami, kozakami, Rosjanami i Niemcami i za nią ginęli. Bronili polskości pod zaborami. Uprawiali ją przez stulecia, a potem nagle w 1946 r. zostali z niej wypędzeni z ziemi i domostw w których mieszkali ich ojcowie. Strona uzupełniana jest na bieżąco z chwilą uzyskania nowych informacji. Wszystkich zainteresowanych prosimy o informacje dotyczące Dawidowa i ich mieszkańców. I zapraszamy do współtworzenia strony. Kontakt: dariussds@wp.pl

wtorek, 26 stycznia 2016

Spis powszechny z 1921 roku w Dawidowie i w sąsiednich wioskach

W czasie pierwszego spisu w II Rzeczpospolitej, przeprowadzonego 30 września 1921 roku, w Dawidowie w 384 domostwach zamieszkiwało 2213 mieszkańców (1082 mężczyzn i 1131 kobiet). Pod względem wyznaniowym zdecydowana większość mieszkańców przynależała do kościoła rzymskokatolickiego (2014 osób), 145 była wyznania grekokatolickiego i 27 żydów. Pod względem narodowościowym przeważali w Dawidowie Polacy (2137 osób), następnie 62 osób deklarowało narodowość rusińską, a 14 żydowską.
W sąsiednich Gańczarach w 68 domostwach zamieszkiwało 344 osób (333 rzymsko-katolików; 8 grekokatolików i 3 żydów), które wszystkie deklarowały narodowość polską.
Podobnie w sąsiednim Krotoszynie wszyscy czuli się Polakami (1110 osób); zdecydowana większość była wyznania rzymskokatolickiego (1093), 14 żydów i 3 osoby wyznania grekokatolickiego.
Inaczej wygląda sytuacja w Czerepinie (94 domostw, 558 osób), tu przeważała ludność rusińska (504 osoby), Polaków było 53 osoby i 1 Niemiec. Pod względem religijnym tu większość stanowili grekokatolicy (513 osoby), 38 katolików, 6 żydów i 1 ewangelik.
opracował Dariusz Zielonka

Kilka uwag do kroniki katedry lwowskiej

Na podstawie kroniki katedry lwowskiej możemy się dowiedzieć, że ks. Stanisław Sadowski był odpowiedzialny za kancelarię parafialną parafii katedralnej we Lwowie. Posiadał talent muzyczny i w czasie ważniejszych uroczystości śpiewał w katedrze np. pasje w Wielkim Tygodniu. Był cenionym kaznodzieją, głosił kazania w uroczystości i odpust katedralny, ale również prowadził misje np. w Brzyńcu. Miał dobrą opinię wśród innych księży współpracowników: jako bardzo miły, wesoły towarzysz, znany i dobry konfrater. W październiku 1926 roku wspólnota księży z katedry lwowskiej dowiedziała się o otrzymaniu przez ks. Sadowskiego probostwa w Dawidowie. W sobotę, 20 listopada 1926 roku objął probostwo w Dawidowie.

Ks. Sadowski w kronice katedry lwowskiej (1925-1926)

Poniżej wyciąg z kroniki katedry lwowskiej (1925-1926), w której pracował ks. Stanisław Sadowski, zanim został proboszczem w Dawidowie. Umieściłem na blogu te fragmenty, które dotyczą ks. Sadowskiego. Całość kronik znajduje się tu: http://www.lwow.com.pl/rocznik/katedra/kronika-katedry1923-27.html#1925
ROK 1925
Skład Kollegium wikarych Katedralnych jest następujący: Senior: Ks. Filip Franków-Kmita (katecheta gimn. żeń. Król. Jadwigi), „Proboszczem" prowadzącym kancelarię parafialną jest Ks. Stanisław Sadowski, były „Oberkurat" austriacki z czasów wojny, Ks. Andrzej Mołdoch jest przy katedrze od r. 1923, przeszedł odyseję w niewoli rosyjskiej, gdzie został wyświęcony, do Lwowa przyszedł z Brodów, Ks. Michał Banach, przy katedrze od r. 1923, przyszedł z Borysza, jest równocześnie sekretarzem kapitulnym i ceremoniarzem Kapitulnym; Ks. Józef Wieczorek, w r. 1924 przyszedł do katedry w miejsce Ks. Apolinarego Wałęgi, byłego seniora, obecnego Proboszcza w Kulikowie.
Życie w kollegium jest b. serdeczne, czemu sprzyja wspólny „menaż" wzajemne zapotrzebowanie do zastępstw. Wiele jest tradycyjnych przywilejów, zwyczajów, które [słowo nieczytelne] się, dość skrupulatnie. Kollegium wikarych cieszy się pewną sympatią, która objawia się w częstych odwiedzinach (zwykle po kolacji w „refektarzu") znajomych księży (przeważnie katechetów), co umożliwia przegląd tzw. „plotek duchownych". Kronikarz nie omieszka podać ciekawsze przejawy życia kollegialnego wikarych, nie zapomni też o kapitule.
Kwiecień - Spowiedzi w tym roku było bardzo wiele, w czasie spowiedzi rekolekcje, ale też ogromnie dużo było w Niedzielę Palmową, toteż żal było opuszczać konfesjonał, gdy nadszedł czas na ceremonię. Powinno się poprosić na czas od godz. 9—11 kilku spowiedników, o ile wszyscy wikarzy są zajęci. 
Po poświęceniu palm przez Ks. Arcybiskupów, wyszedł z sumą ks. kan. Cieślik. Pasje śpiewali: ks. Sadowski, ks. dr Wyszyński i ks. Banach. Chór kleryków zanadto przypominał tego roku turbę, toteż uznał po pewnym czasie za stosowne nie brać udziału w Pasji.
W czasie „Ciemnej Jutrzni" we środę urządzili sobie popis znowu klerycy, tak że ks. Arcybiskup (po wyjaśnieniu nieporozumień) spowodował to, że chórowi kleryków wydatnie pomagają: ks. dr Wyszyński, ks. Kmita i ks. Sadowski — „Jutrznie" więc i dwie następne były bez zarzutu; solo śpiewali: ks. Sadowski, ks. dr Wyszyński i kleryk (gdy kanonik czyta lekcję, wstaje chór!). 
Wielki Piątek udał się całkiem dobrze, tylko procesję do Bożego Grobu poprowadził ceremoniarz niewłaściwą drogą (koło kaplicy N. Pan), ale przeciwną. Pasje śpiewali: X. Bombas, dr Wyszyński i X. Sadowski. Klerycy „turby" nie śpiewali, chociaż inne śpiewy wypadały całkiem dobrze.
Maj - Dnia 3 maja wyjechali na misje do Brzyńca ad Bóbrka ks. infułat Czajkowski i ks. St. Sadowski. Misjonarze powrócili dn. 8 maja — spracowani.
Czerwiec - Dnia 7 czerwca wypada uroczystość św. Trójcy, a w Katedrze odpust. W przeddzień uroczystości ludzi do spowiedzi było dość, ale nie nadzwyczajnie. Rano o g. 1/2 8 (7:30) ks. kan. Dziurzyński odprawił przed ołtarzem Trójcy św. mszę św. z asystą. Asystowali sami klerycy, gdyż w sobotę przed św. Trójcą (tj. wczoraj) otrzymali diakonat. O g. 10 procesję prowadził J.E. Arcybp. Twardowski wewnątrz katedry, trochę z powodu wiatru, a głównie z powodu tego, że według zdania Ks. Arcybiskupa procesja katedralna marnie wyglądałaby na dworze. Kazanie w czasie sumy wygłosił Ks. Sadowski.
ROK 1926
Marzec - Rano w Niedzielę Palmową niekoniecznie trzeba było homilii, bo msza i tak długa, a ludzi moc do spowiedzi. Przedtem jednak należy zasięgnąć opinii x. proboszcza o tym. Na czas W. Postu, a zwłaszcza w czasie spowiedzi rekolekcyjnej przydałaby się skarbonka na Świętopietrze dla korzystających z dyspensy od postu. O g. 1/2 8 odprawiał mszę św. Ks. Arcybiskup Twardowski (o asystę przedtem poprosić!) po czym udzielał Komunii św.; do Komunii św. przez cały czas do południa było przeszło tysiąc osób, a więc bardzo dużo! Komunikować pomaga jeden z wikarych, asystuje ks. proboszcz.
Palmy poświęcał Ks. Arcybiskup o godz. 10. Chórem kleryków dyrygował ks. dr Feicht. Procesja wypadła blado, wobec tego, że klerycy śpiewacy nie brali w niej udziału, ale stali na jednym miejscu (na środku, koło drzwi i koło ambony). Melodie „Asperges me" (przed poświęceniem palm) z braku kantora pobałamucił ceremoniarz, śpiewając po staremu. Pasje śpiewali: ks. Bombas (tekst) ks. dr Wyszyński (słowa P. Jezusa) i ks. Sadowski; turba często wyręczała się ks. Sadowskim. Po pasji śpiewaków, prosi się na drugie śniadanie. Suma skończyła się o godz. 12:10, wobec czego mszę św. o g. 12 odprawiono przed Ołtarzem Serca P. Jezusa. W czasie sumy Ks. Arcybiskup prezydował w futrze. W kościele, olbrzymie tłumy. Spowiadano od godz. 12. Z powodu braku czasu, zapowiedzi czytano przed kazaniem pasyjnym na nieszporach. „Ciemna Jutrznia" w tym roku wypadła „jako tako", ale tylko dzięki pomocy, z jaką pospieszyli chórowi klerycy ks. Kmita i ks. Sadowski, śpiewając lamentacje.
Kwiecień - W. Piątek. Ceremonie W. Piątkowe odprawione przez Ks. Arcybiskupa udały się na ogół, chociaż były i tego roku pewne mankamenty, ale nieznaczne, które zanotowałem w podręcznej książce ceremoniarza. Pasje śpiewali ks. Bombas (wspaniale!), ks. Kawecki i ks. Sadowski. Chór kleryków nie śpiewał wcale, nawet wspaniałych pieśni w czasie adoracji krzyża. Procesja do Bożego Grobu wypadła dobrze, puszki przeniesiono wczas (z kaplicy SSmi). Boży Grób bardzo ładnie ubrany kwiatami. Wartę zaciągnięto przy Bożym Grobie o godz. 11, akurat wtedy kończą się wszystkie ceremonie. Na „Ciemniej Jutrzni" było bardzo wiele publiczności w kościele, która (nawiasem mówiąc) zachowuje się nieraz jak na jarmarku. Wieczorem śpiewały chóry: „Echa" i Tow. Muzycznego. Kościół zamknięto o godz. 9 wieczorem.
Sierpień - 8 VIII. Włamanie do kancelarii paraf. W nocy z soboty na niedzielę włamał się do kancelarii paraf, (przez otwarte górne okno) złodziej. Połów miał nieznaczny, gdyż pieniędzy nie było, zabrał tylko papierosy i kapelusz x. Sadowskiego. Nie wiem, czy wspominać i o tym, że zabrał tzw. flaszkężytniówki" kupionej na „zapas", gdyż do straty tej poszkodowany się nie przyznał.
Październik
Ks. Sadowskiproboszczem. „Vicarius cmatus" ks. Stanisław Sadowski dostał prezentę na probostwo w Dawidowie. Kollegium traci w nim bardzo miłego i wesołego towarzysza, znanego i dobrego konfratra. Gorszą stratą tego wypadku jest to, że liczbę wikarych po jego odejściu zredukuje się do czterech.
Listopad
2 XI. Dzień Zaduszny. W Dzień Zaduszny nie śpiewał żaden chór w czasie pontyfikalnej mszy św., na przyszłość trzeba o to poprosić kleryków. Kazanie wygłosił ks. Sadowski. W czasie procesji znowu (jak wczoraj) nie było kleryków z wodą święconą na czele procesji. Ludzi było dużo. 
22 XI. Rocznica oswobodzenia Lwowa.

Od dziś zaprzestano w katedrze odprawiać Mszy św. o g. 10, powodem zaś tego jest redukcja wikarych, dla których to rozporządzenie o „dziesiątce" jest bardzo na rękę. Kancelarię parafialną po ks. Sadowskim, który w sobotę 20 bm. odjechał na probostwo w Dawidowie, objął x. Banach i prowadzi ją wspólnie z kancelarią kapitulną.

Liczba wiernych parafii w Dawidowie na podstawie schematyzmów duchowieństwa archidiecezji lwowskiej

Poniżej przedstawiam zestawienie liczby wiernych rzymskokatolickiej parafii św. Stanisława w Dawidowie, sporządzone na podstawie schematyzmów duchowieństwa archidiecezji lwowskiej.


Rok
Dawidów
Gańczary
Czerepin
Ogółem cała parafia Dawidów
Żydzi
niekatolicy
1833
988
219 – z Czerepinem
-
1207                     
21
1
1837
952
211 – z Czerepinem
-
1163
41
1
1839
992
241 - z Czerepinem
-
1233
-

1841
1087
244 - z Czerepinem
-
1331
44

1848
1110
293 - z Czerepinem
-
1403
54

1853
1031
216 - z Czerepinem
-
1247
28
Ewangelicy augs. 4
1857
860
181
19
1060
43
3
1861
1063
201
19
1283
32
3
1862
1132
210
19
1361
38

1864
1141
214
20
1376
38

1865
1141
214
20
1376
38

1866
1141
214
20
1376
38

1867
988
181
19
1188
58

1871
1021
189
17
1227
58

1875
1041
201
21
1263
65

1876
1058
212
22
1292
77

1877
1066
228
33
1327
83

1878
1072
228
33
1333
85

1879
1075
230
34
1339
89

1881
1090
238
34
1362
95

1882
1095
240
34
1369
105

1883
1095
242
34
1371
112

1884
1105
253
32
1390
72

1886
1130
258
33
1421
75

1887
1145
260
32
1437
83

1888
1160
262
31
1453
80

1889
1160
274
28
1462
69
2
1891
1170
280
27
1477
62
2
1892
1204
289
30
1523
70
2
1894
1252
300
27
1579
85

1895
1280
304
26
1610
87

1896
1300
314
24
1638
79

1897
1353
320
22
1695
77

1898
1360
329
23
1712
79

1899
1400
335
25
1760
80

1901
1490
340
26
1856
80

1903
1566
360
26
1952
80

1904
1628
368
24
2020
80

1906
1640
374
24
2038
84

1907
1682
380
25
2087
86

1908
1756
393
25
2174
86

1909
1781
400
25
2206
86

1910
1852
422
26
2300
86

1911
1900
445
30
2375


1912
2140
335
59
2534


1913
2202
347
58
2607


1914
2237
356
58
2651


1916
-
-
-
-


1918
-
-
-
-


1922
-
-
-
2608


1923
-
-
-
2678


1924
-
-
-
2569


1925
2179
353
37
2569


1928
2307
373
37
2717


1929
2345
370
39
2754


1930
2370
381
40
2791


1931
2400
382
40
2822


1932
2449
383
34
2866


1933
-
-
-
2903


1935
-
-
-
2944


1936
2525
404
37
2966
16
3
750 grekokatolików
1937
-
-

2997


1938
-
-

3014