Naszym zamierzeniem jest chęć ocalenia od zapomnienia miejscowości z Kresów i jej bohaterskich mieszkańców - Dawidowa koło Lwowa. Zbieramy informacje o tej miejscowości i jej mieszkańcach od wieków tam zamieszkałych. Ludziach, którzy bronili tę ziemię przed tatarami, kozakami, Rosjanami i Niemcami i za nią ginęli. Bronili polskości pod zaborami. Uprawiali ją przez stulecia, a potem nagle w 1946 r. zostali z niej wypędzeni z ziemi i domostw w których mieszkali ich ojcowie. Strona uzupełniana jest na bieżąco z chwilą uzyskania nowych informacji. Wszystkich zainteresowanych prosimy o informacje dotyczące Dawidowa i ich mieszkańców. I zapraszamy do współtworzenia strony. Kontakt: dariussds@wp.pl

sobota, 6 listopada 2021

Goście w Dawidowie w XIX wieku - szczegółowa lista

 Szczegółowa lista osób przybywających ze Lwowa do Dawidowa i z Dawidowa w XIX wieku

Data

z Lwowa do Dawidowa

Nazwisko

Data

Z Dawidowa do Lwowa

20 V 1811; 18 VI 1818

Hrabia Józef Jaworski, jedna z pierwszych prasowych wzmianek o Dawidowie1


29 V 1811

Wiśniewski2


(8-12) VII 1814

Felix Zebrowski3


(18-22) VI 1816

Poradowski, C.K. pułkownik4


(4-13) XII 1816

Hrabia Starzeński5


(26-27) VII 1817

Dauber Baron6


VIII 1819; VI 1820; 16 VI 1822; 5 XI 1824

Tomasz Włodek Dziedzic7


16 I 1820

Trinkany, C.K. Radca Sądów Szlacheckich8


12 II 1821

Zajączkowski, C.K. radca kryminalny9


21 V 1821

Ignacy Nikorowicz10


6 VI 1821

Józef Gorayski11



Berezow Georg C. Ross kapitan12

10 IX 1821

13 I 1828

Tadeusz Bobrowski13


I 1828

Stanisław Kwiatkowski14


16 VII 1828

Anna Szumłańska15


17 VII 1828

Wincenty Thullie16



Józef Drzewiecki17

17 VII 1830

XII 1830; IV 1831

Adam Włodek18


24 XII 1830; IV 1831;

V 1831; 16 VI 1831;

VII 1831; 21 IX 1831;

3 X 1831; XI 1831;

XII 1831; VIII 1843

hrabia Ludwik Jabłonowski19

10 XII 1830; V 1831; VII 1831; 15 X 1831; XI 1831; XII 1831; VII 1842; VII 1843; 13 II 1845


Iwanowitz, C.K. porucznik20

18 marca 1831


Ignacy Jasiński21

1.05.1831

25 VI 1831

Sora (Sera) C.K., chorąży22

27 VI 1831


Teutsch, podporucznik C.K23

4.07.1831


Rauseher, kapitan C.K.24

14.07.1831

26 X 1831

Adelsberg, porucznik C.K25


4 XI 1831

Rauhoffer, rotmistrz C.K.26


10 XI 1831

Koczo, porucznik C.K27


11 XI 1831

Dopscha, rotmistrz C.K28


13 XI 1831

Hanowski, rotmistrz C.K29



Parthenschlager, rotmistrz C.K.30

14 XI 1831

21 XII 1831

Mots, podporucznik C.K31


23 XII 1831;

II 1842; V 1842

Hieronim Wysłobocki,

doktor prawa32


1832 luty

Franciszek Rościszewski33



hrabia Licow, podporucznik C.K34

5 VI 1832

12 VI 1832

hrabia Senkanten, porucznik C.K35



Bogusław Horodyński36

1832 październik

18 XII 1832

Leopold Bystrzanowski37


11 IX 1846

Adam Hoszowski38

V 1833; VII 1844


Klaud. Wysłobocki39

1833 czerwiec

14 VIII 1833

Stanisław Malczewski40

15 VI 1842

IX 1833

Antoni Popiel41



Graf Potocki42

15 VI 1835

17 V 1841

Wenant Lityński43


X 1841

Piotr Ujejski44


17 II 1842

Jan Rakowski45

18 II 1842

IV 1842

Leon Borowski46



Bienkowski Adam47

10 kwietnia 1842

V 1842

Henryk Kozicki48


30 V 1842; VII 1842

Rudnicki Teodor49


30 V 1842

Zabielski Teodor50


31 V 1842

Witwicki Karol51


VI 1842; VII 1842

Wilhelm Jorkasch52


VI 1842; VII 1842

Antoni Zagórski53


VI 1842

Micewski Adam; Nerunowicz Felix; Aloizy Borkowski, Mikołaj Passakas; Ines Łukasz; Marian Obertyński; Franciszek Padlewski;

hrabia Edmund Stadnicki54



Ludwik Pawlikowski55

15 VI 1842


Wincenty Górski56

22 VI 1842

VII 1842; VI 1844

Ludwik Domaradzki57


VII 1842

hrabia Edward Dulski; Hipolit Korabiewski; Tomasz Uznański; Jędrzej Kuliczkowski; Albin Micewski, Hieronim Kunaszewski; Józef Dolański, Wincenty Nurkowski; Antoni Tatarowicz i Gustaw Agobsowicz58


VIII 1842

Schlachtowski, c.k. radca sądu szlacheckiego; Marian Obertyński59



Klingler, c.k. Podporucznik60

VIII 1842


Mrozowiecki Teodor61

III 1843

IX 1842; VIII 1844;

X 1844

Ujejski62

IX 1842; VII 1843

IV 1843; VIII 1844;

II 1845; VIII 1845

Erazm Ujejski63


VIII 1842; IV 1843;

VII 1843; VII 1844;

XII 1844; I 1845

22 VII 1843

Konrad Ujejski64


VIII 1843

Adolf Komar65; Waleryan Ujejski66


17 IX 1843

Karol Bogucki67


21 IX 1843

hrabia Artur Gołuchowski68


XI 1843

Antoni Abgarowicz69



Jakub Wolański70

18 I 1844

V 1844

Józef Ujejski71

VI 1843


Młyński72

2 VI 1844

VI 1844

Kieszkowski Józef73


VIII 1844

Aleksander Ujejski74

2 VI 1844; VII 1844


książe Jabłonowski75

IX 1844

XI 1844

Kornel Ujejski76

VI 1843; 2 VI 1844;

XII 1844

II 1845

Henryk Borkowski77



Józef Jabłonowski78

13 II 1845


Edmund Dzwonkowski79

VI 1845

VII 1845

Kajetan Lewicki80


11 IX 1846

Teodor Nahujewski81


VIII 1855

Konstanty Zakiewicz82


II 1856; III 1856

Jan Nahujowski83



Leopold Obertyński, Ignacy Sieliński, c.k. Aktuar powiatowy84

III 1856


A. Poradowski85

VII 1873

II 1875

S. Zarudzki86


IV 1877

Stanisław Skibiński87

IV 1877; XII 1878

IX 1878

o. br Gagern, F. Kunz88 do Hotel Langa

IX 1878


J. Klimasiewic do hotelu Imperial we Lwowie89

11 III 1895


1 GL nr 16 (24 V 1811); nr 96 (25 VI 1818).

2 GL nr 18 (31 V 1811).

3 GL nr 58 (22 VII 1814).

4 GL nr 106 (3 VII 1816).

5 GL nr 201 (16 XII 1816).

6 GL nr 122 (31 VII 1817).

7 GL nr 95 (18 VIII 1819); nr 65 (7 VI 1820); nr 69 (17 VI 1822); nr 129 (10 XI 1824).

8 GL nr 8 (19 I 1820).

9 GL nr 19 (16 II 1821).

10 GL nr 60 (25 V 1821); dodatek do GL nr 120 (24 V 1821).

11 GL nr 66 (8 VI 1821).

12 GL nr 104 (12 IX 1821).

13 GL nr 7 (16 I 1828).

14 GL nr 8 (18 I 1828).

15 GL nr 85 (21 VII 1828).

16 Tamże.

17 GL nr 83 (21 VII 1830).

18 GL nr 143 (17 XII 1830); GL nr 47 (20 IV 1831).

19 GL nr 142 (15 XII 1830); nr 148 (29 XII 1830); nr 46 (18 IV 1831); nr 62 (25 V 1831); nr 63 (27 V 1831); nr 73 (20 VI 1831); nr 86 (20 VII 1831); nr 115 (26 IX 1831); nr 119 (6 X 1831); nr 125 (20 X 1831 ); nr 131 (3 XI 1831); nr 132 (5 XI 1831); nr 133 (8 XI 1831); nr 134 (10 XI 1831); nr 136 (15 XI 1831); nr 139 (22 XI 1831); nr 148 (13 XII 1831); nr 149 (15 XII 1831); nr 153 (24 XII 1831); nr 89 (30 XII 1842); nr 80 (11 VII 1843); nr 98 (22 VIII 1843); nr 21 (18 II 1845).

20 GL nr 35 (23 III 1831).

21 GL nr 63 (27 V 1831).

22 GL nr 77 (29 VI 1831); nr 78 (1 VII 1831).

23 GL nr 81 (8 VII 1831).

24 GL nr 85 (18 VII 1831).

25 GL nr 129 (29 X 1831).

26 GL nr 133 (8 XI 1831).

27 GL nr 136 (15 XI 1831).

28 GL nr 136 (15 XI 1831).

29 GL nr 137 (17 XI 1831).

30 GL nr 137 (17 XI 1831).

31 GL nr 153 (24 XII 1831).

32 GL nr 154 (27 XII 1831); nr 20 (15 II 1842); nr 61 (24 V 1842).

33 GL nr 18 (11 II 1832).

34 GL nr 69 (9 VI 1832).

35 GL nr 72 (16 VI 1832).

36 GL nr 126 (23 X 1832).

37 GL nr 152 (22 XII 1832).

38 GL nr 62 (25 V 1833); nr 81 (11 VII 1844); nr 107 (15 IX 1846).

39 GL nr 67 (8 VI 1833).

40 GL nr 97 (17 VIII 1833); nr 71 (18 VI 1842).

41 GL nr 107 (10 IX 1833).

42Lemberger Zeitung” nr 68 (17 VI 1835).

43 GL nr 59 (20 V 1841).

44 GL nr 123 (19 X 1841).

45 GL nr 23 (22 II 1842).

46 GL nr 49 (26 IV 1842).

47 GL nr 44 (14 IV 1842).

48 GL nr 57 (14 V 1842).

49 GL nr 64 (2 VI 1842); nr 81 (12 VII 1842).

50 GL nr 64 (2 VI 1842).

51 GL nr 65 (4 VI 1842).

52 GL nr 74 (25 VI 1842); nr 84 (19 VII 1842).

53 GL nr 69 (14 VI 1842); nr 86 (23 VII 1842).

54 GL nr 67 (9 VI 1842); nr 69 (14 VI 1842); nr 70 (16 VI 1842); nr 72 (21 VI 1842); nr 74 (25 VI 1842); nr 76 (30 VI 1842).

55 GL nr 71 (18 VI 1842).

56 GL nr 74 (25 VI 1842).

57 GL nr 78 (5 VII 1842); nr 71 (18 VI 1844).

58 GL nr 78 (5 VII 1842); nr 80 (9 VII 1842); nr 81 (12 VII 1842); nr 82 (14 VII 1842); nr 84 (19 VII 1842); nr 85 (21 VII 1842); nr 86 (23 VII 1842).

59 GL nr 93 (9 VIII 1842); nr 101 (27 VIII 1842).

60 GL nr 100 (25 VIII 1842).

61 GL nr 38 (30 III 1843).

62 GL nr 105 (6 IX 1842); nr 83 (18 VII 1843); nr 98 (20 VIII 1844); nr 125 (22 X 1844).

63 GL nr 103 (1 IX 1842); nr 46 (20 IV 1843); nr 50 (29 IV 1843), nr 85 (22 VII 1843); nr 78 (4 VII 1844); nr 100 (24 VIII 1844); nr 152 (24 XII 1844); nr 1 (2 I 1845); nr 3 (7 I 1845); nr 18 (11 II 1845); nr 93 (9 VIII 1845).

64 GL nr 86 (25 VII 1843).

65 GL nr 98 (22 VIII 1843).

66 GL nr 92 (8 VIII 1843).

67 GL nr 111 (21 IX 1843).

68 GL nr 113 (26 IX 1843).

69 GL nr 139 (25 XI 1843).

70 GL nr 10 (23 I 1844).

71 GL nr 74 (27 VI 1843); nr 65 (1 VI 1844).

72 GL nr 67 (8 VI 1844).

73 GL nr 71 (18 VI 1844).

74 GL nr 71 (18 VI 1844); nr 83 (16 VII 1844); nr 88 (27 VII 1844); nr 103 (31 VIII 1844).

75 GL nr 111 (19 IX 1844).

76 GL nr 66 (6 VI 1843); nr 73 (24 VI 1843); nr 76 (29 VI 1844); nr 142 (30 XI 1844); nr 153 (28 XII 1844).

77 GL nr 21 (18 II 1845).

78 Tamże.

79 GL nr 64 (3 VI 1845).

80 GL nr 82 (15 VII 1845).

81 GL nr 107 (15 IX 1846).

82 GL r. 45, nr 186 (14 VIII 1855).

83 GL r. 46, nr 34 (11 II 1856); nr 72 (28 III 1856).

84 GL r. 46, nr 74 (31 III 1856).

85 GL r. 63, nr 165 (19 VII 1873).

86 GL r. 65, nr 30 (8 II 1875).

87 GL r. 67, nr 81 (9 IV 1877); nr 86 (14 IV 1877); GL r. 68, nr 298 (6 XII 1878).

88 GL r. 68, nr 229 (16 IX 1878); nr 235 (23 IX 1878).

89 GL r. 85, nr 60 (14 III 1895).

wtorek, 19 października 2021

Spis treści książki o Dawidowie

Tytuł książki:

Dawidów koło Lwowa. 

Dzieje wsi i mieszkańców od czasów najdawniejszych do 1946 roku.

Wstęp

1. Krótka charakterystyka Dawidowa

2. Dzieje średniowieczne

3. Dawidów - własność rodu Dawidowskich

4. Dawidów – własność dominikanów lwowskich w okresie I Rzeczpospolitej

5. Dwór i folwark w Dawidowie

6. Profesje dawidowskie

7. Dawidów w czasie zaboru austriackiego (1772-1918)

8. Drogi - Podróże - Poczta - Kolej

9. Rolnictwo i leśnictwo

10. Szkoła w Dawidowie

11. Wybory

12. Klęski żywiołowe, epidemie i pożary

13. Dawidów w literaturze i prasie

14. Działalność społeczno-kulturalna, sportowa i gospodarcza

15. I wojna światowa

16. Wojna polsko-ukraińska 1918 - 1919

17. Wojna polsko-bolszewicka

18. Dawidów w II Rzeczpospolitej Polskiej

19. Wyznania chrześcijańskie i żydzi w Dawidowie

20. Kryminalne dzieje Dawidowa

21. Wybuch II wojny światowej i okupacja sowiecka

22. Okupacja niemiecka (1941-1944)

23. Koniec wojny i wygnanie z Dawidowa

24. Rody dawidowskie (różni autorzy)

25. Zasłużone osoby związane z Dawidowem

Zakończenie


Pod tym linkiem znajduje się plan szczegółowy

https://drive.google.com/file/d/1Enoj6dQIExU4s9Yt6VqP4J6FG0IlHRsD/view

 gdyby były problemy z otwarciem proszę pisać na adres mailowy: dariussds@wp.pl

środa, 13 października 2021

Książka Dawidów koło Lwowa - przygotowanie do druku

Książka "Dawidów koło Lwowa" to monografia o dużej miejscowości pod Lwowem, przed wojną zamieszkiwanej niemal przez Polaków (2840 mieszkańców). Była to polska wieś o charakterze osiedla robotniczego wpatrzona w pobliski Lwów, który był dla niej magnesem. Była to wieś, która przez wieki karmiła Lwów, dostarczając tam żywność (bydło i płody rolne). Była to miejscowość, której mieszkańcy znajdowali pracę w pobliskim Lwowie, ale też wybitni Lwowianie przyjeżdżali do niej z kagankiem oświaty jako nauczyciele, duszpasterze czy działacze społeczni i uczyli mieszkańców miłości do ziemi i Polski. Na swoją skalę w chwilach dziejowej próby była to wieś: Semper Fidelis - zawsze wierna Polsce. Mieszkańcy Dawidowa walczyli o wolną Polskę w wojnie polsko-ukraińskiej, wojnie polsko-sowieckiej i wojnie obronnej w 1939 roku. Za przywiązanie do Ojczyzny wielu z nich zostało zesłanych przez władzę radziecką na Syberię i Kazachstan. W czasie II wojny światowej walczyli na prawie wszystkich frontach, u gen. Andersa pod Monte Cassino, u gen. Maczka, w załogach lotniczych w bitwie o Anglię, a jeden z nich był nawet marynarzem na ORP Dragon i zginął w trakcie lądowania aliantów w Normandii. Dawidowscy żołnierze z Armii Krajowej działali w konspiracji, odbierając zrzuty i bronili polskiej ziemi przed bandami z UPA, a w ramach akcji Burza walczyli o polski Lwów w lipcu 1944 roku. Na froncie wschodnim zdobywali warszawską Pragę w 1944 roku, przełamywali Wał Pomorski, ginęli w bitwie pod Budziszynem, zdobywali Berlin i czeską Pragę w 1945 roku. Po wojnie mieszkańcy wsi wskutek decyzji politycznych znaleźli się poza granicami kraju i w związku z tym zostali wygnali z Ojcowizny, bowiem nie wyobrażali sobie życia poza Polską.

Jest to pierwsza całościowa, polska monografia Dawidowa. Brakowało całościowego spojrzenia na historię wsi z wykorzystaniem szerszych archiwalnych źródeł, uwzględniającego polską perspektywę w różnych aspektach dziejów. Zgromadzony materiał pochodzi z różnych źródeł. Najwięcej informacji dostarczyły archiwa (Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie, Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie, Archiwum Arcybiskupa Eugeniusza Baziaka w Krakowie, Archiwum Akt Nowych w Warszawie i inne). Wielki wkład w powstanie książki wnieśli dawni mieszkańcy Dawidowa, świadkowie żywej historii poprzez unikalne opowieści i wspomnienia.

Owocem wieloletnich badań dr Dariusza Zielonki jest materiał przedstawiony w 25 rozdziałach, w których zostały przedstawione chronologicznie dzieje Dawidowa od średniowiecznych początków (z lokacją w 1355 roku za króla Kazimierza Wielkiego) do 1946 roku, czyli do wysiedlenia polskich mieszkańców wsi. Przeznaczona jest w pierwszej kolejności dla mieszkańców Dawidowa oraz osób, które wywodzą się z tej miejscowości i okolic, ale opracowanie zainteresuje miłośników historii ziemi lwowskiej, Kresów i Polski.

Autor chciał uratować od zapomnienia ten piękny kawałek ziemi lwowskiej, położony na wzgórzach, w której mieszkali nasi rodacy. Ta monografia to próba zachowania pamięci o tej polskiej miejscowości pod Lwowem.

Książka liczy ponad 2 000 000 znaków, czyli będzie liczyć ponad 700 stron. Zawierać będzie liczne unikalne fotografie z opisanego okresu. Obecnie książka znajduje się w składzie i łamaniu tekstu przed drukiem.

Zwracam się do Państwa o wsparcie druku i wydania książki.

https://zrzutka.pl/b4t84x

Autor: dr Dariusz Zielonka, przewodnik w Muzeum Powstania Warszawskiego, absolwent UW i KUL, popularyzator historii.

Z recenzji książki o Dawidowie dr Szymona Niedzieli: ,,Monografia dra Dariusza Zielonki jest owocem żmudnej pracy naukowej i ogromnej pasji. Autor dotarł do setek oryginalnych dokumentów rozsianych po wielu archiwach. Rozmawiał z licznymi świadkami opisywanych przez siebie historii. Jednak znaczenie fundamentalne ma ogromna miłość Autora do dawnych kresów południowo-wschodnich. Monografia DAWIDÓW KOŁO LWOWA będzie lekturą obowiązkową dla wszystkich tych, u których słowo KRESY WSCHODNIE powoduje szybsze bicie serca."


piątek, 3 września 2021

Kornel Ujejski - ostatni wielki poeta romantyzmu

 

Z Dawidowem jest związany Kornel Ujejski (1823 - 1897), polski poeta, często określany ostatnim wielkim poetą romantyzmu. Był autorem liryki wizyjnej oraz religijno-mesjanistycznej stylizowanej na modlitwy oraz psalmy, w której wyrażał przekonanie co do zbawienia narodu polskiego w obliczu klęsk kolejnych powstań i wewnętrznej niezgody. Kornel Ujejski urodził się w 1823 roku w Beremianach. Ojciec poety Erazm Ujejski zrezygnował z rodzinnego majątku ziemskiego Beremiany, który wydzierżawił w 1837 roku. Rodzina Ujejskich przeniosła się w 1839 roku do Lwowa, a Erazm Ujejski został dzierżawcą pobliskiej wsi Dawidów, należącej do lwowskich dominikanów. Kornel Ujejski chodził do szkoły realnej we Lwowie. Ojciec Ujejskiego tęsknił za zajęciem gospodarskim i chciał mieć bliską dla rodziny wiejską siedzibę. Tam Kornel Ujejski często przebywał podczas świąt i wakacji. Początki jego twórczości poetyckiej są zatem związane z Dawidowem. Tak wspomina ten okres sam poeta: ojciec “wziął w dzierżawę bliski Lwowa Dawidów od XX. Dominikanów. Na lichej ziemi gospodarował i tracił. Ale my studenci mieliśmy częste odpoczynki w Dawidowie biegając tam co święto, nieraz piechoto. Święta nasza matka prowadziła dom we Lwowie. Ojciec kochający Ją i nas mocno, więcej przebywał z nami, niźli w Dawidowie. Wena moja poetyczna nie rozwijała się w mieście. Na wsi, w Dawidowie, chodząc po polach układałem wiele wierszy. Była ich cała książka, którą później spaliłem. (…) W Dawidowie wiele pisałem. Tam, w oficynce, gdzie osobne pomieszkanie u rodziców dla siebie wyprosiłem, w dwóch nocach powstał mój Maraton. Próbowałem pisać prozą. Dziesięć powieści zaczynałem – i nie kończyłem. Nie szło mi. Impetyczny – paliłem".

Nauki gimnazjalne odbywał we Lwowie, jednak skończył je pod kierunkiem prywatnych nauczycieli. We Lwowie mieszkał na stancji, później w Dawidowie, w majątku wydzierżawionym przez jego rodziców w latach 1839 - 1845. Ujejscy mieszkali w dworku w Dawidowie, był to dom Kornela Ujejskiego za jego lat młodzieńczych. Poeta uczestniczył w działalności kulturalnej środowiska lwowskiego. Zawarł znajomość z Józefem i Aleksandrem (Leszkiem) Dunin Borkowskimi. Kornel Ujejski jako młodzieniec zaprzyjaźnił się z Augustem Bielowskim, Wincentym Polem, którzy go odwiedzali w Dawidowie. Głównym jego mentorem literackim stał się Leszek Dunin Borkowski, który mieszkając we Lwowie, odwiedzał często sąsiednie z Dawidowem Winniczki, gdzie często się zjeżdżali. W tym czasie dwór i sam Dawidów był miejscem częstych spotkań młodych polskich intelektualistów i literatów.

W 1844 roku z Dawidowa Kornel Ujejski udał się do Warszawy: "A także zapomniałem o mojej wycieczce do Warszawy, którą odbyłem w r. 1844. Stało się tak: Na wakacyach byłem w Dawidowie; rodzice pojechali na Podole w odwiedziny do krewnych. Aż tu przyjeżdża do Dawidowa mój kuzyn i przyjaciel, trochę starszy ode mnie a już właściciel Strzelisk, Wiktor Wiśniewski i mówi: W interesach jadę do Warszawy; wstąpiłem, aby cię pożegnać. A ja cały w ogniu, i do babki: Babciu, ja chcę jechać do Warszawy! – Jakże to może być, moje dziecko, rodziców niema w domu, a ty chcesz gdzieś wojażować. – Babciu, ja muszę! – No, kiedy musisz, to podaj mi moją szkatułkę. Tę szkatułkę mam dotąd. I w tej szkatułce święta ręka mojej babki zaczęła między papierami przewracać i z różnych kopert wydobywała banknoty na zasiłek mój podróżny. Więc pojechałem z Wiktorem na Chełm i Lublin do Warszawy”. Z Warszawy pojechał do Puław, był też w Czarnolesie i na grobie Jana Kochanowskiego w Zwoleniu.

Po powrocie do Dawidowa napisał poemat patriotyczny „Maraton”. Na jednym z wieczorów literackich u dyrektora Ossolineum Adama Kłodzińskiego w 1845 roku zdobył sławę poetycką, kiedy zadeklamował swój „Maraton”, napisany „w Dawidowie w oficynie w dwóch nocach”, który pięknością formy, tematem i siłą uczucia zachwycił wszystkich obecnych. Utwór ten był niezwykle popularny, krążył w licznych odpisach, zanim ukazał się w druku w 1847.

W 1845 roku rodzina Ujejskich opuściła Dawidów, bowiem zakupiła kilka wiosek w Brzeżańskiem: Lubszę, Wyspę i Mełnę. Poeta osiadł w Lubszy. W poemacie satyrycznym “Cymbalada”, wydanym w 1848 roku we Wrocławiu, przyjaciel Borkowski tak pisze:

“Jakże odmienne, niepodobne, inne, są gędźby Twoje, mój słowiku młody!

Gdy uderzając struny miodopłynne, łzami pozdrawiasz ojczyste zagrody,

a w głowie Twojej marzenia rodzinne z sercem elegii,

ze skrzydłami wody rozpala ogień wrzący zaalpejski,

dziecko natchnienia! Kornelu Ujejski!”

Czy te zagrody, o których wspomina poeta, to nie podlwowskie, dawidowskie domostwa?

Kornel Ujejski zamieszkiwał kolejno w Pawłowie, Podlipcach, w Medyce, a następnie w pobliskiej Zubrzy pod Lwowem, którą od listopada 1858 roku dzierżawił wraz z Sichowem i Pasiekami Miejskimi od magistratu lwowskiego. W 1880 roku zrezygnował z dzierżawy Zubrzy z powodu złego stanu zdrowia. Zmarł 19 września 1897 roku we własnym majątku w Pawłowie, gdzie spoczął na wiejskim cmentarzu.

wtorek, 8 czerwca 2021

Konflikt o przewóz cegły z Dawidowa na kościół krotoszyński

Krotoszyn - kościół

Około 1830 roku stara kaplica drewniana w Krotoszynie była tak zniszczona, że arcybiskup lwowski nakazał ją zamknąć, a mieszkańcy Krotoszyna na nabożeństwa chodzili do Dawidowa. Konieczna była budowa nowego kościoła. Dominikanie chcieli się pozbyć Krotoszyna i przyłączyć do parafii dawidowskiej. Wskutek czego doszło do wzajemnych konfliktów pomiędzy dominikanami, którzy nie byli skorzy do budowy nowego kościoła a parafianami z Krotoszyna. Po różnych interwencjach ze strony kurii lwowskiej sprawa oparła się o starostwo, na czele którego stał Krater, a potem nawet o sam Wiedeń. Konwent lwowski otrzymał rządowy nakaz budowy kościoła w Krotoszynie. W cegielni w Dawidowie wypalono cegłę dla budowy kościoła. Jednak Krotoszynianie nie garnęli się, aby ją przewieść własnymi końmi z Dawidowa do Krotoszyna. Skoro prośby i nalegania dominikanów nie pomogły przeor lwowski o. Zaak złożył skargę do Kreisamtu na ludność krotoszyńską z prośbą o interwencję. Krater natychmiast wysłał ekspedycję karną kilkunastu żołnierzy z końmi, których wieś miała żywić i utrzymywać. To podziałało. Chłopi z Krotoszyna wnieśli podanie, że zwiozą cegły, byle tylko Kreisamt wycofał karną ekspedycję. Żołnierzy wycofano, a chłopi zwieźli tylko część cegły, a resztę nie chcieli. Zatem dominikanie napisali ponowne zażalenie do Kreisamtu, ale i skargę na dominikanów napisał wójt i kilku radnych wsi. W piśmie skarżono się na ciężkie czasy, na głód, nieuczciwość, nieżyczliwość i niewyrozumiałość dominikanów. A cegłę, to oni “zwożą, a jeśli nie zwieźli jeszcze wszystkiego to dlatego, że zamierzają ją zwozić w miarę potrzeby i postępu budowy”. A co do dominikanów, to szkoda mówić. “Aczkolwiek mają własne lasy w Dawidowie, to Krotoszynowi nie sprzedają. Wieś zaś za opałem musi jechać do Tołszczowa (ok. 7 km). W samym lesie dominikańskim nie wolno nam zbierać nawet szuszniku co wiatr lub ptak strąci”. Krater skardze uwierzył i ponownej ekspedycji nie wysłał. A na dalsze zażalenia konwentu na Krotoszyn i jego upór na zwożenie cegieł z Dawidowa miał sterotypową odpowiedź: “es handle sich nur um successive Zufuhr” (chodzi tylko o sukcesywną dostawę). Wobec otwartego konfliktu dominikanie napisali prośbę do kurii metropolitalnej we Lwowie rezygnując z Krotoszyna i prosząc o przyłączenie go do Dawidowa. Kuria odmówiła, sprawa oparła się ponownie o kręgi we Wiedniu, skąd przyszła odpowiedź, w której “wyrażono zdziwienie, że Dominikanie, którzy tyle mają zasług na polu krzewienia wiary św. - i na niej wzrośli, tak do sprawy podchodzą”. W końcu pod naciskiem rządu chłopi cegłę zwieźli, kościół w Krotoszynie został wykończony w 1855 roku, konflikt złagodzono i dominikanie pozostali duszpasterzami Krotoszyna do 1 lipca 1943 roku.
Dariusz Zielonka

sobota, 22 maja 2021

Wincenty Gulewicz - oficer WP i profesor gimnazjalny w Rawiczu

 

Wincenty Gulewicz

Wincenty Gulewicz urodził się 17 maja 1890 roku w Dawidowie jako syn Franciszka i Agnieszki z domu Baran, którzy zadbali o jego gruntowną edukacje. W czerwcu 1910 roku przystąpił do egzaminu dojrzałości w gimnazjum Franciszka Józefa we Lwowie. W latach 1910-1913 roku był członkiem „Czytelni Akademickiej we Lwowie”. Studia gimnazjalne i uniwersyteckie ukończył we Lwowie w 1914 roku. W czasie I wojny światowej walczył w armii austriackiej jako kadet, a następnie oficer. Jako jeniec włoski wstąpił w 1918 roku do wojska polskiego, do 3 pułku strzelców Armii Hallera. 8 lipca 1920 roku jest podporucznikiem piechoty Wojska Polskiego. Uczestniczył również w wojnie polsko-bolszewickiej w 3 pułku strzelców polskich. Po podpisaniu zawieszenia broni i zwolnieniu do rezerwy w stopniu kapitana przybył do Rawicza na terenie Wielkopolski. Z dniem 1 stycznia 1921 roku podjął obowiązki nauczyciela matematyki, fizyki, chemii i gimnastyki w polskim gimnazjum męskim w Rawiczu. Posiadał absolutorium szkoły wyższej i zdany egzamin na nauczyciela gimnastyki w szkołach średnich. Był pierwszym polskim nauczycielem gimnazjalnym w Rawiczu, bowiem całe grono nauczycielskie po 123 latach niewoli składało się z profesorów niemieckich wskutek konsekwentnej germanizacji Wielkopolski brakowało polskiej kadry nauczycielskiej. W odpowiedzi na apel Ministerstwa Wyzwań Religijnych i Oświecenia Publicznego z kwietnia 1919 roku o kierowanie do Wielkopolski z terenu Małopolski nauczycieli z wyższym wykształceniem Wincenty Gulewicz postanowił przenieść się do Rawicza. Na początku 1922 roku założył drużynę harcerską, której był opiekunem. Należał do Koła Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych w Rawiczu. Jako kapitan rezerwy przynależał do 55 pułku piechoty, którego dwa bataliony stacjonowały w Rawiczu.

Po długiej trwającej przeszło rok chorobie zmarł 10 lutego 1927 roku, w 37 roku życia. Osierocił synka i żonę. Został pochowany 14 lutego 1927 roku na cmentarzu parafialnym w Rawiczu. Pięknie charakteryzował go okolicznościowy nekrolog: „Niezwykła żołnierska obowiązkowość w pracy nauczycielskiej, świecący wzór ścisłości dla nauczycieli i uczniów były naturalnym objawem jego duszy, jako pedagog dążenia swoje skierował nie tylko w tym kierunku , by młodzież wiedzę zdobywała, lecz pragnął kształcić ją na ludzi o silnym charakterze, pracę kochających, pragnął ekonomicznie, społecznie przygotować, a zarazem uczynić ją wrażliwą na to, co dobre i piękne. W tym kierunku był (twórcą) inicjatorem w zakładaniu kółek naukowych, społecznych, samopomocy, a jak dbał o rozwój fizyczny, zdrowie młodzieży, dowodem, że sam był twórcą i kierownikiem hufca szkolnego (…) Dla kolegów zawodowych, doświadczony życiem i jego zjawiskami we wszystkich kierunkach, był nie tylko wzorowym kolegą, ale (…) doradcą, przyjacielem, był tym duchowym seniorem grona nauczycielskiego, którego zdanie nieraz w życiu wewnętrznych szkoły miało głos decydujący. Społeczeństwo straciło w nim cenionego za stałość przekonań i hartu woli obywatela, szkolnictwo doświadczonego pedagoga, nauczyciele kochanego kolegę, a młodzież siewcę gorącej miłości Ojczyzny i ideałów wzorowego obywatela. (…) Zabór austriacki go zrodził, wychował i wykształcił, rosyjski kazał mu spełnić powinność obrony zmartwychwstałej Ojczyzny, a pruski go pokochał. Ziemia polska niech mu będzie lekką. Cześć Jego cieniom!”


poniedziałek, 15 marca 2021

Wesprzyj wydanie książki!

 

Wspólnie zachowajmy pamięć o polskich Kresach!
Wesprzyj wydanie książki o podlwowskim Dawidowie. Była to duża miejscowość pod Lwowem (15 km), przed II wojną światową zamieszkana niemal wyłącznie przez Polaków.


czwartek, 4 lutego 2021

Walenty Palica - ścinawski muzyk - rodem z Dawidowa

 Walenty Palica urodził się 1 lutego 1936 roku w Dawidowie, jako syn Antoniego i Elżbiety. Zamieszkał w Ścinawie. Od 1949 r. Walenty Palica tworzył lokalną kulturę muzyczną w Ścinawie, na Dolnym Śląsku. Od 1952 roku śpiewał w chórze kościelnym. W zespole grał na akordeonie, a także na klarnecie, saksofonie i kibordzie.

Mając niespełna 15 lat, grał w Ścinawskiej Kapeli. W roku 1953 grał już w kolejnym zespole, który zmienił skład w następnym roku i pozostały w nim tylko następujące osoby: Walenty Palica, Władysław Grab, Tadeusz i Franciszek Tyndyk oraz Józef Bończak. W tym składzie zespół grał aż do utworzenia nowej kapeli "Wesoła Piątka", którą w roku 1956 założył Walenty Palica wraz z następującymi lokalnymi muzykami: Władysławem Grabem, Marianem Żydkiem, Tadeuszem Tyndykiem i Czesławem Dudkiem. Już w 1956 roku "Wesoła Piątka" rozsławiła Ścinawę, zdobywając I miejsce w Powiatowym Przeglądzie Zespołów Rozrywkowych w Wołowie. Zespół „Wesoła Piątka” funkcjonował do 1993 roku, zmieniając czasem skład muzyków. Stały, niezmienny trzon zespołu stanowili Walenty Palica i Władysław Grab.


    Niezależnie od Wesołej Piątki" Walenty Palica w latach 1957-1960 grał w Kolejowej Orkiestrze Dętej i wraz z nią czynnie uczestniczył w życiu kulturalnym i religijnym Ścinawy. Orkiestra obsługiwała wszystkie uroczystości kościelne (z Bożym Ciałem włącznie) oraz imprezy środowiskowe (np. Dożynki, Dzień Kobiet, festyny, itp). Ścinawska Orkiestra Kolejowa w 1958 roku zdobyła III w Przeglądzie Orkiestr Dętych w Legnicy.

Po rozwiązaniu „Wesołej Piątki” w 1993 roku Walenty Palica dołączył do folklorystycznego zespołu "Karolina", przekształconego potem w Zespół Folklorystyczny Ziemi Ścinawskiej, w których funkcjonował długie lata.

Po latach Walenty Palica, kiedy zobaczył swój rodzinny dom w Dawidowie, który opuścił jako chłopiec, stanęły mu łzy w oczach. Spacerując po Dawidowie spotkał swoją koleżankę z ławy szkolnej, która pozostała w Dawidowie. Podczas pobytu wskazał obecnemu duszpasterzowi kościoła w Dawidowie miejsce, gdzie m.in. jego ojciec Antoni Palica z ks. Sadowskim zakopali trzeci dzwon.

    W 2007 roku został laureatem nagrody miasta i gminy Ścinawa. Nieprzerwanie przez 55 lat Walenty Palica kultywował kulturę muzyczną Ścinawy, starając się przez cały ten czas inspirować kolejnych uzdolnionych muzycznie ludzi do podejmowania społecznej działalności w lokalnej kulturze. Zmarł 19 kwietnia 2010 roku w Ścinawie.

    Wpis na podstawie przesłanych danych od Barbary Cichuty-Wilgosz i Andrzeja Sitarskiego